Wortel / Peen (daucus carota) - Zaaien, Oogsten, Natuurlijke vijanden, Verwerking en tips

Wortel / Peen

Wortel / Peen (= Daucus Carota)

Zaaien
Vanaf januari kan men beginnen met het zaaien van wortels. In dat geval beginnen ze vrij snel op het jaar te groeien. Nog een voordeel aan vroeg beginnen zaaien is dat je dan enkele van de natuurlijke vijanden kunt omzeilen. Wortels kunnen ten laatste tot in juni gezaaid worden.

Oogsten
Maak bij het oogsten eerst de grond goed los. Zorg ook dat je het loof niet af trekt, het loof bevordert de houdbaarheidsdatum van de wortel. Omdat de grond goed los moet zitten is het aan te raden zeker te oogsten voor de vriesperiode. Het oogsten wordt het best gedaan door de wortel aan het loof recht omhoog uit de grond te trekken.

Foto Parijse Wortel
Veelvoorkomende natuurlijke vijanden

De wortelvlieg:
De wortelvlieg is één van de grootste vijanden van de wortel. Als de wortels op kleine schaal gekweekt worden, kan men netten met fijne mazen gebruiken om de vliegjes op afstand te houden. Het insectengaas is op heden nog één van de doeltreffendste middeltjes die de wortels behoeden tegen de vlieg. Een wortelvlieg legt zijn eitjes in de wortelhals (de scheiding tussen het loof en de wortel), met als gevolg dat ze erin geboren worden. Per jaar kunnen ze 2 à 3 generaties voortbrengen. Wat betekent dat ze zich rap vermenigvuldigen.

Schimmels:
Alternaria radicina - in de volksmond 'de zwarte plekkenziekte' - kan met het zaad overgaan in de grond en er meer dan 8 jaar overleven. De schimmels kunnen de kiemplanten aantasten. Met als gevolg dat het loof of de jonge zaailingen afsterven. Om de ziekte tegen te gaan kan het zaad behandeld worden met fungiciden. Dit is een schimmelwerend middeltje. Als je een volledig ecologische teelt verkiest kan een warmwaterbehandeling een oplossing zijn.

Loofverbruining -(Alternaria dauci) - ontstaat op de bladschijf en de bladsteel en wordt gekenmerkt door langwerpige zwarte plekjes die soms een gele rand of een geel midden hebben. Eerst worden de punten van de bladeren zwart en naarmate de tijd vordert wordt het gehele blad zwart. De schimmel tast vooral oudere bladeren aan en groeit het best bij een temperatuur van ongeveer 20°C. Net zoals de 'zwarte plekkenziekte' kan de schimmel met het zaad overgaan en overwintert het op plantenresten. Bij het zien van de eerste symptomen kan er nog ingegrepen worden. Het beste ga je naar een gespecialiseerde winkel die je verder vooruit kan helpen. Let wel, sommige van die producten zijn schadelijk voor het milieu, kies dus zorgzaam. Controleer dus eerst goed of het product dat je wil aanschaffen geen invloed heeft op natuur, mens en dier. Dit kan via deze website: www.ctb-wageningen.nl

Aaltjes of nematoden
Aaltjes of nematoden worden soms gebruikt in ecologische teelt omdat ze de natuurlijke vijanden zijn van plaaginsecten of naaktslakken. Ze worden veel verward met witte wormen of potwormen. Er zijn honderden soorten aaltjes. Naast nuttige soorten zijn er ook soorten die andere levende planten aanvallen en leven als een parasiet. Deze nematoden zijn schadelijk voor de wortel. In serres zal men het meest te maken krijgen met het 'wortelknobbelaaltje'. De wijfjes-aaltjes leven binnenin de wortel en doen knobbelgezwellen ontstaan. Wanneer de schade van aaltjes zichtbaar wordt zijn ze meestal al een tijdje aan het werk. Ze doorboren de plantenwortels, waardoor zowel de wortel als vruchtgroei aangetast wordt. De vruchten zullen misvormd zijn. Deze symptomen lijken eerst zonder reden te zijn, daar de worm van onder de grond handelt. Als remedie tegen de aaltjes kan u Tagetes - in de volksmond Afrikaantjes - bij de wortels planten. De aaltjes kunnen hier niet tegen.

Verwerken
In deze zomermaanden kunnen wortels gebruikt worden voor een heerlijk en gezond aperitiefhapje. U kan de wortel in stukjes snijden en serveren met een dipsausje. Er kan ook eindeloos gecombineerd worden met brochettestokjes. Maak zo uw eigen gezonde brochette met een kaasje, een aperitieftomaatje, een stukje wortel enz.. Ook aan slaatjes kunnen wortels een meerwaarde geven, in schijfjes gesneden, geraspt, u kiest het maar. Om in de zomerse sfeer te blijven kunt u wortels verwerken in een smoothie of een sapje. Wortels gaan namelijk perfect samen met fruit. Of wat dacht u van een wortel als tussendoortje in plaats van een appel?

Tips
-Als er al enkele wortels oogstbaar zijn dan kunt u die al gerust oogsten om in uw bereidingen te verwerken. Dit kan alleen maar een gunstig effect hebben op de groei van de andere wortels die nog aan dienen te sterken.
- Indien u meer dan 1 keer wilt oogsten, zaai dan om de 2 weken nieuwe zaadjes in.