Tweet

Follow @VG_redactie

De teelt van aardappelen
Vermeerdering, tips en verzorging, ziekten en belagers, teelt en oogst…



Oorsprong en geschiedenis

De aardappel is afkomstig uit Zuid Amerika, meer bepaald de Andesgebergten.
Na enige tijd veroverde ook dit knolgewas Europa en omliggende landen.
De teelt is aanvankelijk niet moeilijk al is enige kennis wel verreist.
Onder dit geslacht zijn ook terug heel wat variëteiten en ondersoorten bekend die op hun beurt mooie kleuren en vormen bezitten.

Rassen en variëteiten

Vroege rassen: Annabelle – Agata – Cleopatra – Première – Riviera – Eerstelingen
Middenvroege rassen: Amora – Estima – Monalisa – Virgo – Eden – Charlotte -
Late rassen: Alpha – Barna – Irene – Markies

Poten en vermeerdering

Aardappelen worden gepoot en dit vanaf maart afhankelijk van de soort.
Ook het poten van eigen knolletjes is mogelijk, maar weinig gebruikelijk.
Je kan dit door middel van stukjes aardappel waar slapende ogen op zitten over te houden, maar ook dit wordt zelden toegepast.
Jaar na jaar nieuw pootgoed aankopen is dan ook verreist om goede opbrengsten te bekomen.

Teelt

Aardappelplanten
De aardappelen laten voorkiemen is vrij belangrijk bij de teelt hiervan.
Laat je de aardappelen niet voorkiemen en uitlopen, dan wordt de oogst met enkele weken opgeschort.
Plaats het pootgoed daarom enkele weekjes voor het planten op een lichtrijke plaats bij een temperatuur van 12 tot 15 C°.
Deze hoge temperaturen zorgen voor een vlotte kieming dat vooral de vroege teelten ten goede komt.
Het planten of poten is meestal afhankelijk van de soort en het weer die ermee gepaard gaat.
Men gaat vroege, middenvroege en late rassen gaan onderscheiden om op de gepaste tijdstippen te planten.
Plant bij een afstand van 50 x 40 of 60 x 40 , afhankelijk van de soort en bladoppervlakte.
Aanvankelijk kan je al van start vanaf maart, maar het oppassen voor vorstschade blijft groot.
Aardappelloof kan namelijk vrij vlug afsterven door koude temperaturen.
Middenvroege en late rassen poot je dan weer beter vanaf april en dit doorgaands tot eind april, begin mei.

Bloei en vruchtzetting

Het klinkt niet erg bekend in de oren maar ook aardappelen kunnen vruchten dragen.
Vruchten die weliswaar niet voor consumptie dienen en zelfs uitermate giftig zijn door de grote hoeveelheid solanine.
Eet de vruchten dus niet!
De vruchten komen op de plant na een toch wel opvallende bloei.
Bloemen groeien in kleine schermen en kleuren wit, lila of paars.
De bloei is een belangrijk gegeven in de teelt van de aardappel.
In deze periode gaan de wortels gaan verdikken, waar dan ook de aardappel ontstaat…een knol die aan worteldraden gaat groeien.

Bloeiwijze aardappel
Vruchtafwisseling?

Vruchtwisseling is hierbij wel aan te raden.
De aardappelen kunnen namelijk heel wat ziekten en schimmels in de bodem achterlaten.
Wissel deze teelt dan ook zo veel mogelijk om dergelijke problemen te voorkomen.
Ook het aardappelcysten– aaltje maakt minder kans.


Teeltzorgen en tips

Een week na aanplanting kan je beginnen met ‘ruggen’ te trekken over het perceel.
Plantruggen zijn zeer goed om aan het einde van het teeltseizoen groene en dus ook giftige aardappelen te voorkomen.
De aardappelen worden groen omdat ze worden blootgesteld aan licht.
Ook het onkruidvrij houden tussen het loof zorgt voor verluchting en kan schimmels en ziekten weren.
Een te nat gewas kan immers altijd tot dergelijke situaties leiden.

Standplaats

Aardappelen verlangen niet echt een bepaalde bodemsoort.
Al is het wel aangewezen om niet op een zware en dus natte kleigrond te gaan planten.
Rotting en schimmels kunnen hier de bovenhand krijgen, wat zeker de bedoeling niet is!
Een zonnige tot halfschaduwrijke plaats is nodig , aardappelen kunnen heel wat warmte verdragen.

Oogsten of rooien
Oogsten van aardappelen is terug afhankelijk van het ras en de weersomstandigheden.
Oogst bij voorkeur op een droge en zonnige dag.
Dit werkt mooier en zorgt er bovendien voor dat er niet tussen een nat gewas gewerkt moet worden.
Op een bepaald ogenblik in de teelt merk je dat het loof zal afsterven.
Dit is het moment om over te gaan tot het rooien van de knollen.

Ziekten en belagers

Aardappelplaag of phythoptora infestans
Wie aardappel zegt denkt meteen aan de alom bekende aardappelplaag, een ziekte die moestuinders liever kwijt dan rijk zijn.
Deze schimmelziekte laat een bruinachtige pluis na op de bladeren en stengels.
Na verloop van tijd spreid deze schimmel zich razendsnel verder naar de knollen, die aangetast niet meer eetbaar zijn.
Gooi daarom nooit geen aangetaste plantdelen of knollen op de composthoop.
Dit zorgt voor een broeierig effect waardoor de ziekte via de bodem zijn weg zoekt.

Coloradokever
De coloradokever is een klein, gestreept diertje die in massavertoning zeer veel schade kan aanrichten.
Een groep dergelijke kevertjes kan vraatschade aanrichten waardoor het gewas na een week volledig opgepeuzeld kan worden!
Momenteel is het een minder actief aandachtspunt in de teelt van de aardappel.

Coloradokever
Dit zijn slechts enkele van de voorkomende ziekten bij de aardappelen.
Ook fusarium en bladluisplagen kunnen deze groente treffen.

Bereiding en verwerking

Aardappelen zijn beslist veelzijdig en worden dan ook in tal van gerechten verwerkt.
Gekookt, gestoomd of een heerlijke puree maken is dan ook heel makkelijk.
Vers zijn de aardappelen het best te bereiden.
Oogst naar behoefte indien mogelijk.

Artikelen die u kunnen interesseren:
Rode aardappelen en bereiding
Prei telen
Kiemgroenten

Auteur: Tekst en foto's Dorny Angelo

Interessante artikels

Aardpeerbereidingen	Sla in de moestuin	Soorten olijfolie